Fight_sexism_graffiti_in_Turin_November_2016
22nd Aug

De Bechdeltest

Vorige week hoorde ik voor het eerst van het bestaan van de bechdeltest. Deze test is bedoeld om films te toetsen op seksisme. Voor een boze, feministische schrijfstudent is het nogal gênant om dit begrip niet te kennen. Maar in ieder geval weet ik het nu. De bechdeltest is ontstaan uit een strip van cartooniste Alison Bechdel waarin één van de personages vertelt alleen nog maar films te kijken die voldoen aan ‘The Rule’.

1. Er moeten minstens twee vrouwelijke personages met een naam in voorkomen.
2. Ze moeten minstens één keer een gesprek met elkaar hebben
3. dat niet over een man gaat.

Deze regel is zo basaal, daar voldoen al mijn favoriete films aan. Althans, dat dacht ik. Mijn lievelingsfilm is Eraserhead. Dit is een hele vreemde film waarin personages “lady in the radiator” of “man in the elevator” heten en bijna niet spreken. Die haalt de test dus niet. Mijn favoriete comedy is The Big Lebowski. Hierin komt het personage Maude Lebowski voor, die naast extreem grappig en intelligent ook een beruchte feministe is. Die haalt de test toch wel? Nee. Er is in deze film niet één scène waarin twee vrouwen überhaupt tegen elkaar spreken. Volgens de statistieken van bechdeltest.com haalt ongeveer de helft van alle films te test niet.

Net als ikzelf, hebben de makers van deze films waarschijnlijk niet stilgestaan bij de representatie van vrouwen in films. Personages zijn in films doorgaans alleen vrouwelijk als dit een functie heeft. Anders zijn ze neutraal, en neutraal is mannelijk. Virginia Woolf (zowel de film als het toneelstuk “Who’s Afraid of Virginia Woolf?” haalt zelfs de bechdeltest niet) schreef in haar essay “A Room of One’s Own” dat vrouwelijke personages in fictie vaak gedefinieerd worden door hun relatie met mannelijke personages.

Dit komt waarschijnlijk voort uit het feit dat (volgens het internet) maar negen procent van de filmregisseurs en vijftien procent van de scenarioschrijvers vrouwelijk is. Het is dus niet verwonderlijk dat vrouwelijke personages ondervertegenwoordigd zijn. Maar wel onwenselijk. Want de ongeveer helft van de mensen op de wereld is man. Toch vertegenwoordigen ze het overgrote deel van de personages in film.

Mijn favoriete horror is “The Babadook”. Naast beklemmend, spookachtig en heel erg aangrijpend is deze film super vrouwvriendelijk. Er wordt vanuit een vrouwelijk perspectief verteld, en de film haalt met vlag en wimpel de bechdeltest. Deze film is geregisseerd door Jennifer Kent; een vrouw. Na wat onderzoek ben ik erachter gekomen dat zowat alle films die ik kan bedenken die geregisseerd zijn door een vrouw (bijvoorbeeld Lost in Translation, alle Matrix films, A girl walks home alone at night) vrouwen voorkomen die met elkaar praten over iets anders dan een man.

Zelf heb ik ooit de kritiek gekregen dat mannen ondervertegenwoordigd zijn in de stukken die ik schrijf. Er komen mannen in mijn stukken voor, maar ze zijn vaak minder belangrijk, hebben minder tekst en zijn minder intelligent dan de vrouwelijke personages. Ik was een beetje geschokt door deze feedback. Niet omdat ik me beledigd voelde, maar omdat ik zag dat het waar was. Ik had er alleen nooit bij stilgestaan. Toch is het wel vreemd dat precies deze situatie tegenover vrouwen heel vaak voorkomt. En dat dat, zelfs tot voor kort door mijzelf, niet gezien werd. Maar dat het meteen opvalt zodra het andersom gebeurt en de man een achtergestelde positie krijgt. Als reactie schreef ik een stuk waar alleen maar (voornamelijk homoseksuele) mannen in voorkwamen.

De bechdeltest is geen absolute waarheid. Er zijn films die niet vrouwonvriendelijk zijn, maar geen vrouwelijke personages hebben omdat de setting dat niet toelaat (denk aan “the Shawshank Redemption”, die zich afspeelt in een mannengevangenis). Of waar weinig personages in voorkomen, of waarin nauwelijks gesproken wordt, zo als de eerdergenoemde film “Eraserhead”. Aan de andere kant zijn er veel vrouwonvriendelijke films die deze test wel halen. Daarnaast zegt het niets over bijvoorbeeld het aantal personages met een niet-heteroseksuele geaardheid, of een niet-witte huidskleur, en is het wat betreft inclusiviteit redelijk eendimensionaal.

Maar het is wel een maatstaf om te meten hoe ongelijk de man-vrouwverhoudingen liggen en aan te tonen dat er hierin verandering moet komen. Want de filmindustrie heeft meer diversiteit nodig. En daar mogen mensen zich best wat bewuster van worden.

Halen jouw favoriete films de Bechdeltest?

Reacties (0)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *