snotneus
31st Dec

Essay 10: Snotneuzen

Stel je voor dat je met een achttienjarige snotneus samen woont die denkt met zijn middelbareschooldiploma de wereldkennis in pacht te hebben. Je kent ze wel, van die snotneuzen die in discussies niet op zoek zijn naar de waarheid maar naar hun eigen gelijk. Van die kindjes die een tussenjaar naar het verre oosten gaan en denken daarmee hun wereldbeeld te verbreden. Zo’n persoon die neerkijkt op mensen die in een magazijn werken, en dat terwijl een jaartje in een magazijn wel iets aan z’n wereldbeeld had kunnen doen.

Als we aan de andere kant van de Noordzee kijken zien we dat dit soort mensen een doodslag zijn voor het solidair voortbestaan van de mens. Als voorbeeld pakken we David Cameron, wie er niet alleen uit ziet als een laffe kwal, maar dat ook nog eens is. David is namelijk van plan te bezuinigen op gezondheidszorg, en voedselbanken, en meer voorzieningen waar voornamelijk arme mensen en mensen met andere tekortkomingen profijt van hebben. Ik zeg profijt, wat ik eigenlijk bedoel is dat deze ‘arme’ mensen de voorzieningen nodig hebben om in leven te blijven. David heeft zelfs een enorme geldsom van EU afgeslagen die bedoelt was om besteed te worden aan de voedselbanken. Maar volgens David zijn die voedselbanken niet nodig. David is namelijk van mening dat het Britse volk geen honger lijdt. Dat terwijl voedselbanken zeggen dat ze juist extra hard moeten werken om de hongerigen te voeden, voornamelijk omdat de regering te veel bezuinigt op de armen. En totaal niet op de rijken. Dat blijft ook een beetje schunnig. Er moet drie biljoen pond bezuinigd worden in Groot Brittannië, en David denkt dat dat het lucratiefst gaat als je bezuinigt op mensen die al weinig hebben. Dit terwijl corporaties als Apple en Starbucks vrijgesteld zijn van belasting betalen in Groots Brittannië. Belastingen die tot in de miljoenen oplopen. Ook de hogere klassen mogen van David al hun geld houden.

Hoe komt zo’n snotneusje als David aan een wereldbeeld waarin deze ‘oplossing’ past? Misschien is het te zien aan zijn educatie. Hij heeft vanaf zijn zevende op een kostschool in Berkshire gezeten, en daarna is hij via Eton en een stage bij zijn peetvader, toenmalig conservatieve minister Tim Rathbone, doorgegaan naar Oxford. Zo is David Cameron vanaf jonge leeftijd omringd door de hogere (midden)klasse en klaargestoomd voor een rechts politieke carrière. Wat opvalt is dat David op geen enkel moment in zijn jeugd een jaar in een magazijn heeft gewerkt. Laat staan een 40+ urige werkweek op de vloer.

Wat heeft zo’n 40+ urige werkweek dan te bieden? Je staat onder andere op de vloer met een keur aan Nederlanders, afkomstig uit meerdere klassen maar vooral uit de buurt. Nu draagt het ludieke Tiel natuurlijk een veelzijdigheid aan bewoners in haar. Onder andere een aantal met drugs doorvoede snotneuzen tussen de 18 en 27, ieder met een unieke persoonlijkheidsstoornis, maar ook een 32-jarige moeder van twee. Gooi daar nog een keur aan typische Hollandsche 50-jarige mannen, een stel werklustige Polen, en een aantal studenten met een zomerbaantje bij, zet het onder leiding van een gezonde boerenknul die naast z’n ouders woont en je hebt een diverse, gezellige werkploeg. Ieder met zijn of haar ervaring en levenslessen. Met het doorbrengen van zoveel tijd op een werkvloer met een hoog stressniveau, bouw je vanzelf een familiale band met elkaar op. Je raakt begaan met elkaars leven. Je krijgt een kijkje in de mooiste en zwaarste momenten van iemand met een totaal andere blik op het leven.

Maar de belangrijkste momenten, op het nobele werk na, zijn de leerzame. Bijvoorbeeld als je met een Poolse medewerker een vrachtwagen uit laadt en elkaars taal leert. Binnen een uur kon hij het meubilair benoemen en had ik er weer twee scheldwoorden bij geleerd. En er is ook altijd iemand om je heen die je kan helpen met je financiën mocht je het zelf even niet meer zien. Dat laat een mens toch wat zachter in het leven landen.

Een jaar in een magazijn plaatst je tussen de mensen. Het laat je de waarde van de mensen inzien los van hun intelligentie. Je zit niet op een commune afgesloten van de rest van de wereld te zoeken naar een nobeler doel. Je bent de maatschappij tot nut op een directe manier. Daarbij mix je met meerdere klassen en daarmee maak je de kloof tussen arm en rijk kleiner.

Maar hebben we wel een kloof tussen de hogere en lagere klasse? Onze Maxima heeft ten slotte gesjoeld in Amstelveen, en is daarmee een kek kort rood kapsel verwijderd van het zijn van een volksvrouw. Maar als wij ons voorbeeld een klasse lager zoeken en weer oog in oog komen te staan met de achttien jarige naast zijn schoenen lopende gymnasiast, dan is misschien te verantwoorden dat de Nederlandse snotneus voor haar/zijn 21ste een jaar doorbrengt in een magazijn, betaald uiteraard. Met als primair doel het verbreden van het wereldbeeld. Nu zegt u misschien, “Is een tussenjaar in het midden/verre Oosten niet voldoenend?” Wat een goed punt lijkt, al vraag ik me af of dit het wereldbeeld daadwerkelijk verbreedt. Ik denk namelijk dat deze reizende witte middenklasse man met zijn bestaande wereldbeeld naar de pracht, praal, en mogelijke armoede van een ander land gaat kijken. Deze reiziger is namelijk nog steeds beschermd door zijn aangeboren privileges. Dit zou de man ook hebben als medewerker in het magazijn, maar het magazijn drukt de man met zijn neus op de realiteit, met als gevaar dat de man gaat neerkijken op zijn medewerkers. In dat geval is het misschien maar beter dat de man bohemie opneemt als levensdoel, al is het maar om hem weg te houden bij de maatschappij die wel op vooruitgang doelt.

Dan is het de vraag of deze man zijn wereldbeeld wel kan verbreden in een magazijn. Een magazijn is ten slotte een afgesloten metalen kubus die in de zomer temperaturen tot boven de 40 graden bereikt. De enige momenten dat de wereld gezien kan worden is tijdens de pauzes. Of de momenten dat er een vrachtwagen aandockt en heel even een blauw streepje te zien is tussen de kille container en het zwarte luchtkussen dat zich als een gulzige boa om de container sluit. En dan is het bukken geslagen, ieder doosje handmatig opstapelen. Pallets tot twee meter tien vullen. Precies binnen de randjes, precies binnen twee uur. Komt er een doos op het verkeerde pallet? Voor de zekerheid alles omstapelen. Ontbreekt er een doos? Omstapelen. Is er een doos te veel? Omstapelen. Als je geluk hebt mag je dit met een collega doen, dan zou je nog kunnen zeggen dat het een band schept.

Maar er zijn ook activiteiten waarbij je geen collega te zien krijgt. Zo kan je opgezadeld zijn met het picken van orders. Dit betekent dat je de hele dag met een EPT rond rijdt en pallets vult met dozen. Dozen die je mogelijk eerder in de week nog in het magazijn hebt weggezet. Of sta je een hele dag te checken of er wel genoeg dozen op de pallets staan die aangeleverd worden? En hoe gaat dit in godsnaam je wereldbeeld verbreden? Of je in aanraking laten komen met je medewerkers? En wat gebeurt er als je alleen maar rotmedewerkers hebt? Of als je een te zware doos probeert op te tillen en je rug verpest?

Dat is misschien wel de grootste boosdoener. De lichamelijke en geestelijke kracht die het vergt om het magazijn te doorstaan. Er kan zo ontzettend veel fout gaan, en iedere fout betekent een klacht van de klant. Al die fouten verhogen de stress onder de collega’s en supervisors. Iedere zware doos voel je op weg naar huis nog onder in je rug. Iedere uitgeladen container blijft in je knieën hangen. En een hele dag over een checktafel gebogen staan gaat toch ook een keer in je nek zitten. Is dat hele wereldbeeld dat wel allemaal waard? Is het niet veel nuttiger om nog een filosoof te lezen? Dat gaat ten slotte ook over mensen. Waarom ervaren als een ander dat al voor je heeft gedaan? De mens valt ten slotte uit een boek te leren. Dan klinkt een voorgeschoteld leven achter een bureau van negen tot vier toch een stuk beter.

Een leven dat je mag doorbrengen op een ergonomische stoel, het liefst met een verstelbare tafel voor een boek of laptop. Op die tafel ligt uiteraard een titel van een filosoof, een hoogleraar, of iemand anders die zijn geld kan verdienen met het uitschrijven van gedachtes. Waar het om gaat is dat het leerzaam is. Die tijd heb je niet als je acht tot zestien uur op de werkvloer staat. Wel zou het mogelijk zijn om een voorleesboekversie te vinden voor de fietstocht van een uur naar het werk toe. Of, als we het dan toch over de middenklasse snotneus hebben, mag hij de tweede auto van zijn ouders lenen, daar zit ten slotte een radio in? Nee waar heb ik het over, er is geen tijd voor werk! Er moet tijd gestoken worden in de hersenpan. Je bent nog jong, je neemt nog snel kennis op. Waarom je tijd verdoen in stoffige magazijnen met mensen die je niet mag?

De snotneus in zijn ergonomische stoel heeft dit probleem toch helemaal niet nodig? Kan zo’n snotneus niet beter op wereldreis als middenklasse backpacker met een ouderlijk monetair vangnet? Om daar mensen tegen te komen naar keuze, die hem louter bevestigen in zijn wereld veranderende gedachtegangen. Het is toch veel krachtiger als zo’n snotneus zijn wereldbeeld weet te onderbouwen in plaats van te verbreden? Stel je voor dat een magazijnmedewerker hem tegen spreekt. Alsof een magazijnmedewerker onze pientere eerlijke snotneus iets te vertellen heeft. Het enige moment dat zo’n magazijnmedewerker aan Freud denkt is als hij er in de supermarkt met een boog omheen loopt op zoek naar het half-om-half gehakt, of van die kleffe frikandelbroodjes met gestolde curry.

Je ouders beschermen je niet voor niets tegen de wrede buitenwereld met haar vieze vluchtelingenvingers wier cultuur alleen in hun eigen land interessant en diepzinnig is. Of tegen de kluiterige arbeiderspoten die zelfs modder en stof achterlaten op de deurbel, en dan zijn ze nog te laat met het repareren van de lekkende kraan ook. Dit zijn toch geen mensen waar een jong groeiend mens zich mee moet mengen?

Zou je zelfs niet beter af zijn op een school waar je alleen met intelligente goed opgevoede rijke mensen zit? Het liefst een school die je van jongs af aan klaar stoomt voor een goed verdienende hoge positie in de zakenwereld of, liever nog, de politiek. Dat de snotneus met zijn wereldbeeld de wereld kan verbeteren en er zelf nog profijt van hebben ook. Bijvoorbeeld door belastingen te verlagen voor mensen met een groter vermogen, zoals de ouders van de snotneus, zodat die tijdens hun pensioen in hetzelfde comfort kunnen blijven doorleven. Waar de belastingen dan vandaan moeten komen? Ach, kort wat in op de voorzieningen voor arme mensen, die zijn het gewend om met minder te doen. Of beter nog, kort in op de mensen met lichamelijke of mentale tekortkomingen, die functioneren toch niet voldoende in de moderne maatschappij, en moeten we daar ons aan geld verdoen? Nee toch David?

Of er een tussenweg is weet ik niet, ik ben ook maar met één kant bekend en er daarom voorstander van. Ik lijd aan hetzelfde egocentrische wereldbeeld als de filosoof in zijn ergonomische rookstoel. Volgens mij moet ik dat laatste zelfs zijn, een ergonomische rookstoel. Wel denk ik dat het zou helpen, dat de twee werelden elkaar zouden kunnen ondersteunen, en samen een hele nieuwe wereld zouden kunnen zijn, schijnend, schitterend, beeldschoon. Ook denk ik dat dit het magazijnleven zou verfrissen met jaarlijks nieuw bloed. Dit nieuwe bloed zou meteen veel leren op het gebied van teamwork, probleemoplossing en lichamelijk werk. Met dat lichamelijke werk houdt je de Nederlandse jeugd gezonder. Waar wel voor opgepast moet worden is dat we niet te veel banen afpakken van de allochtonen en lagere klassen, dat zou toch wat zijn.

Aan de ene kant van het spectrum hebben we de achttien jarige snotneus met een gymnasium diploma, inentingen tegen tropische ziektes, en een wereldbeeld gebouwd op het eigen inzicht, dat is immers voldoende. Hij heeft de wereld van bovenaf geobserveerd, weet hoe alles werkt, en hij is uiteraard slimmer dan de mensen om hem heen dus hij zal het de wereld wel eens vertellen, hoe alles beter moet. En als daar vooral zijn eigen vrienden en familie de vruchten van kunnen plukken dan is dat mooi meegenomen, al gaat het ten koste van mensen die het lijden er niet bij kunnen hebben. Maar hij is wel slim, hij heeft wel kennis. Dat moeten we hem nageven.

Aan de andere kant van het spectrum staat een achttien jarige snotneus met een kapotte rug, een meertalig scheldwoordenboek, en een wereldbeeld dat rust op persoonlijke verbindingen en emotionele kennis. Als zoiets bestaat. Deze snotneus heeft het leven van beneden af kunnen aanschouwen. Hij heeft kunnen leven tussen de mensen die vechten om financieel boven water te blijven, met een beetje pech is hij er zelf één. Daarbij is hij in aanraking gekomen met de persoonlijke uitvoering van culturen en religies, in plaats van de façade die toeristen voorgehouden wordt om souvenirs te verkopen. Soms betekent geloven bidden op een plak karton op een stoffige magazijnvloer achter een metalen kast. Ook ontstaat er in het magazijn een manier van denken, of een manier van het leven bekijken, waardoor de ‘grote’ zaken kleiner lijken en de ‘kleine’ zaken, die vanuit de mens komen, hun belang tonen. Iets met empathie of sympathie of zo, daar heeft een filosoof vast eens iets over geschreven.

De ene snotneus kent alleen zijn eigen wereld. De andere snotneus weet niet wat er allemaal  in boeken staat. De ene snotneus vindt zichzelf beter dan de rest omdat hij de filosofen gelezen heeft. De andere snotneus vindt zichzelf beter omdat hij mensen begrijpt. De perfecte mens bestaat niet. En zelfs de perfecte mens zal denken dat zij beter is dan de rest. Maar we kunnen van elkaar leren. Dat kan alleen als we elkaar willen begrijpen, als we open staan voor andere mensen en hun visies. Ik denk dat je dat laatste sneller en beter leert in een magazijn dan op een middelbare school. Ik denk dat ik dat denk omdat ik het in een magazijn geleerd heb. Misschien hoeven we alleen maar iets beter naar elkaar te luisteren. Niet luisteren om te reageren, of om slimmer af te zijn, maar luisteren om te begrijpen. En om dat te bereiken zal iedereen eerst maar even z’n bek moeten houden.

Reacties (0)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *