Het narratief van een willekeurige vrouw

Julia de Dreu

-
Julia de Dreu schrijft autofictie vanuit het perspectief van een verlegen mensen-mens en feminist. Op de opleiding onderzoekt ze het vormgeven van vervreemding, in zowel beeld als taal. Tijdens haar stage bij Hard//hoofd schreef ze een essay over de radicaliteit van stilte. Ook won ze met haar dramolette de voorronde van WriteNow! 2019 in Utrecht.

Latest posts by Julia de Dreu (see all)

I

Vandaag is zo’n dag dat ik niet helemaal uit mijn woorden kom, dat ik alles wat ik typ het liefst meteen weer in de prullenbak zou gooien, omdat ik het gevoel heb dat mijn ideeën niet echt helder zijn en dat alles wat ik schrijf zich ver verwijderd houdt van wat ik eigenlijk zou willen schrijven. Liever had ik deze tekst geanonimiseerd, en was de eerste zin iets in de trant van ‘een vrouw komt vandaag niet uit haar woorden’, maar ook dan zal het waarschijnlijk glashelder zijn dat ik het ben. De vrouw die niet uit haar woorden komt zit hier aan een werktafel in een Utrechts café. De koffie is al op. De muziek staat hard. Het is hier hip. 

Straks loop ik naar huis, over de straatstenen van een stad die ik ken. Een stad die ik me eigen maakte, die ik even verliet voor een grotere stad, en die ik bij terugkomst herwaardeerde. Als ik thuis kom zet ik de ramen open en geef ik de planten water. Mijn schoenen trap ik uit onder de kapstok. Ik zet muziek aan. Stella Donnelly, Sunny War of Patti Smith. Ik raap de krant op van de mat en lees alleen de recensies, daarna zet ik thee en vreet ik in één zitting een reep melkchocolade met hazelnoten en rozijnen op. 

Op de meeste dagen ben ik gewoon dat: een vrouw die haar lichaam en haar gedachten van hot naar her versleept, soms voelt het lichaam het zwaarst, soms de gedachten. Heel vaak heb ik geen motivatie, althans, geen grote motivatie. Heel vaak voelt het helemaal niet alsof ik een ‘hoger doel’ dien. Het is niet zo dat ik mijn bed uit kom omdat ik een goede schrijver wil worden en omdat ik weet dat goede schrijvers op een gegeven moment hun bed uit komen. Ik kom mijn bed uit omdat ik zin heb in koffie. 

Iemand een narratief toekennen betekent iemands gedrag interpreteren, iemands kleding, de manier van spreken en dat waarover wordt gesproken, kortom iemands totale voorkomen. Het idee dat geen enkel mens zich volledig gerepresenteerd kan zien in een narratief, lijkt mij erg aannemelijk. Wanneer ik mij identificeer met andermans narratief, bijvoorbeeld fictief, dan spreekt dat narratief volgens mij altijd een deel van mij aan. Een deel dat weliswaar echt is, echt voelt, maar niet volledig. 

Een ander idee dat mij de laatste tijd erg aannemelijk voorkomt is de gedachte dat het narratief waarin ik mezelf plaats gevoed wordt door misogynie. Ik leef in een misogyne wereld, een patriarchale wereld, en ik dien mij te navigeren volgens de wetten van man boven vrouwmannelijkheid boven vrouwelijkheid. Het patriarchaat is, volgens Jens van Tricht in de podcast Damn Honey[i], een systeem dat mannen, het mannelijk lichaam en mannelijke eigenschappen hoger waardeert dan vrouwen, het vrouwelijk lichaam en vrouwelijke eigenschappen. Dit is een systeem dat zowel mannen als vrouwen in stand houden, maar waar mannen gemiddeld genomen wel de bovenliggende partij zijn. 

In welk narratief plaats je jezelf dan als vrouw? Welke narratieven probeer je te ontwijken? Of, anders gezegd, voor welke narratieven ben je bang? En is het eigenlijk wel normaal dat ik zo bezig ben met het narratief waar ik al dan niet in pas? 

II

In eerste instantie was ik van plan een heel leven lang mijn bek te houden, maar toen kwam de twijfel en de woede en het algemeen onbehagen, en toen begon het tot me door te dringen dat ik zou moeten leren praten, dat ik zou moeten leren de ontoereikendheid van taal te omarmen. Nog steeds ben ik soft spoken, balanceer ik graag op de grens van de verstaanbaarheid. Mijn schrijverschap zie ik als een poging mijn verlegenheid te cultiveren en mij tegelijkertijd te ontworstelen aan de rol van de eeuwige luisteraar.

Wanneer het me niet lukt om iets op papier te krijgen, zet ik mijn stoel voor de spiegel en kijk ik mezelf aan. Als ik ga zitten besef ik me dat ik De Gids nog in mijn handen heb, de editie over Het geslachtelijk onbehagen. Op de voorpagina staat in vette blokletters Ze zeggen dat vrouwen geen mannen zijn. Ik kijk mijn spiegelbeeld aan en wacht tot er een stem komt bovendrijven. 

Vandaag zie ik de vrouw die precies vijftig jaar jonger is dan Donald Trump. Hij is van 14.06.1946, ik van 14.06.1996. Je zou over mij kunnen zeggen dat ik ter wereld kwam ter compensatie. Gewapend met een twijfelende levenshouding ga ik de standvastigheid te lijf, ik verhef mijn zwijgzaamheid tot radicale stilte. Ik ben tegen de meedogenloosheid, tegen de polarisatie, tegen het eeuwige gelijk en het rotsvaste geloof, zet dat maar op je volgende protestbord.

Ik ben dermate doorgeslagen in het cultiveren van mijn verlegenheid dat ik nu begin te denken dat mijn hele schrijverschap erop is gebaseerd. Die gedachte stemt me ontzettend hoopvol; dat mijn verlegenheid ooit echt succesvol onderdeel is van mijn bestaan, in plaats van een verlammend zelfbewustzijn dat meestal op verkeerde momenten opspeelt, kan een manier zijn om ontspannener door het leven te gaan (of positiviteitsgoeroe te worden).  

Helaas is mijn rebellie, de rebellie die alleen op dit papier bestaat, van korte duur. Ik word overvallen door een vraag waar ik geen antwoord op heb: is mijn radicale stilte, mijn compensatiedrang, echt een daad van verzet? Is het niet gewoon zelfopoffering?

Dit is een fragment uit Julia’s afstudeeressay, getiteld Misogynie en het Onheilspellende

Het hele essay lezen? Stuur een mailtje naar julia.dedreu [at] hotmail.nl

Samen met veertien andere schrijvers studeerde Julia afgelopen jaar af aan de Schrijfopleiding. Meer lezen over de eindwerken van de afstuderende schrijvers kan op dit platform


[i] Damn Honey is een feministische podcast van Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen, te beluisteren op Spotify. Jens van Tricht was te gast in aflevering zesentwintig.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *