27th apr

Koningspracht

August de Leeuw en Sem Anne van Dijk, twee mannen in de kracht van hun leven.

Sem Anne houdt gewoonweg niet van (inter)nationale feestdagen. De altijd goedlachse August daarentegen wel. In de rubriek ‘Je bent zelf een feestje’ krijgen we een kijkje in hun spannende, ouderwets getypte, correspondentie.

Brief 7: Koningpracht

Lieve Sem,

Het is passend dat wij in deze eindsprint van april, gevoelsmatig de laatste weken van de lente, de periode waarin zo veel dingen beginnen, onze correspondentie afsluiten.
We hebben elkaar door het dal van het jaar geschreven. De zomervakantie is alweer aan de horizon verschenen; voorlopig even geen malle, groteske feestdagen meer, voor in ieder geval anderhalve maand, voordat de chocoladeletters en pepernoten weer in de supermarkten liggen te lonken.

En er is nog vandaag. De dag van de koning.

Ieder jaar komt er weer dezelfde oranje-piefendiscussie om de hoek zeilen: hebben we koningen nog wel nodig? Waar zijn ze goed voor? Waren we niet juist trots op een republiek zijn? Ondermijnt het ophemelen van individuen wegens hun bloedlijn niet de fundamenten van een democratische samenleving?

De toekomst kan twee kanten op, en net zoals elke geschiedenis heeft deze tijd waarin we leven twee verhalen. Of we leven in het trage slotstuk van koningen en koninginnen, en na een generatie of drie zal niemand zich precies meer kunnen voorstellen wat we met die mensen bedoeld hebben, of andere landen gaan het romantische en schadeloze, sprookjesachtige karakter van een koningshuis inzien en over een generatie of drie staat heel Europa weer bomvol sinecure kroontjesdragers.
Ik weet niet welk van de twee paden ik het leukst zou vinden.

Want los van het geld dat aan ze opgaat, kan ik niet ontkennen dat het wat heeft om Willem-Alexander als een soort Sinterklaas door Nederland te zien paraderen. Het had net zo goed een kartonnen uitsnede kunnen zijn, of iemands oom met een goedkope pruik op, en misschien is dat ook wel de toekomst van Koningsdag.
De koning heeft, hoe vreemd het ook klinkt, naar mijn mening toch weinig met Koningsdag te maken. Koningsdag is een dag van het volk.

Van de met kleedjes en onbenullige prullaria waarmee we de stoepen onbegaanbaar maken, een toonbeeld van recycle-mentaliteit en onze stereotype zuinigheid, tot de uitzinnige poppodia waar voorspelbaar afgrijselijke muziek over zeeën in lelijke kostuums gestoken grasvertrappers wordt uitgestort, tot de dronken, stonede en andersoortig van de kaart geraakte Nederlanders die de straten van de grote steden onveilig maken met voorbindtieten en bierhelmen; met Koningsdag wordt gevierd dat we de vrijheid hebben onszelf als malloten te gedragen. Wij, de burger, kunnen hoogstpersoonlijk Prins Pils imiteren zonder naar Wales te hoeven om tot inkeer te komen.

Dat oranje een afschuwelijk kleur is, die eigenlijk nooit echt iets met Nederland te maken heeft gehad, staat buiten kijf. Kan je je voorstellen dat onze vlag ooit oranje-blanje-blauw is geweest? Gelukkig leven wij in de toekomst van die werkelijkheid, waar in ieder geval dat derde van akeligheid is afgehandeld.

Ik weet hoe jij je voelt over alcohol, en het is inderdaad vreemd hoe feestdagen onherroepelijk in een nationale drinkwedstrijd verzanden. Desondanks zie ik Koningsdag (samen met Carnaval, maar daar moeten we elkaar maar een keer over schrijven als we beneden de rivieren gaan studeren) bij uitstek als de zuipdag van het jaar.
Nog veel meer dan Oudjaar, waar vuurwerk een slechte combinatie met drank vormt; veel meer dan mijn verjaardag, waar je toch ook een beetje aanspreekbaar wil zijn als je een belletje van een familielid krijgt; op Koningsdag vieren we de verjaardag van een of andere spreekbuis, en hebben zelf geen verantwoordelijkheden.

Ik sprak laatst met een Ier, die zojuist was teruggekeerd van Saint Patrick’s Day (mocht ik ooit in de Republiek van Ierland gaan studeren kan je zeker daarover een brief van me verwachten). Hij wist me te vertellen dat de van oudsher alcoholische Ieren met ontzag naar het Nederlandse volk opkijken als wij in onze oranje pakken heel ons eigen land in bier drenken. Dat is toch ook iets om trots op te zijn.

Voor zover mijn gevoelens over deze dag, zo vroeg op de ochtend in ieder geval. Ik ga me straks maar eens stevig bezatten en zien wat de dag me brengt.

Tot slot wil ik nog iets meegeven aan jou, en aan de vlijtige lezers die hun neus in onze correspondentie hebben gestoken. Feestdagen hebben een vreemde dubbelzinnigheid in zich. Ze bouwen voort op nationalisme (waar je in Nederland eigenlijk aan het verkeerde adres bent), danwel op nostalgie (wat in de afgelopen jaren een beetje gedateerd is geworden), danwel op romantiek (dat ophemelen van het ongrijpbare dat volgens velen ook op zijn laatste eindjes loopt). Feestdagen zijn eigenlijk niet bestand tegen een tijdperk als het onze, waar oprechtheid in zekere zin wordt gewantrouwd en waar het zoetsappige ideaal van een smetteloze avond met de familie afgedaan wordt als iets oubolligs.

Cynisme is een groot kenmerk van onze generatie, net als sarcasme, en dat is iets waar we trots op mogen zijn. We vieren feestdagen voornamelijk omdat onze ouders het ons hebben geleerd: als het aan ons had gelegen, hadden we die onzin natuurlijk allang achter ons gelaten. Maar ik denk dat er in het ietwat onwillig, ietwat gekscherend voortzetten van naïeve ideeën als verbondenheid en verwondering een grote waarde schuilt.
Over een paar generaties, als we allemaal vergeten zijn wat een koning moet doen, waarom het überhaupt een ding was de langste nacht van het jaar te vieren, wat Jezus ook al weer met een haas te maken had en hoe eieren in het spel kwamen, hoe die rode vent met die mijter in godsnaam door de schoorsteen kwam als iedereen gewoon centrale verwarming had, dan hebben we misschien nog steeds het rare gebruik om met elkaar aan tafel te zitten en zonder reden het glas te heffen op zinloze verbroedering.

Ik hoop dat je een heerlijke Koningsdag hebt, tik vooral een halve He-Man en een net te klein t-shirt op de kop voor vijftig cent.

Of binge een lekkere serie natuurlijk (op npo staan negen seizoenen van het Sinterklaasjournaal!).

Ik wens je hoe dan ook een fijne opmars naar de zomervakantie toe,

Graag tot snel,

Liefs,

August Willem de Leeuw

Reacties (0)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *