Processed with VSCO with c1 preset
30th Dec

Maxinternationale avonturen: Rabat – een terugblik (omdat je dat doet, zo aan het einde van het jaar)

Van 1 december tot en met 7 december waren Bas en ik in Rabat voor het Festival International des Ecoles Supérieure des Arts Dramatique (FIESAD). Op de Facebook van de Schrijfopleiding plaatste ik eerder al foto’s, maar nu is hier eindelijk een verslag van wat ik heb gezien en gedaan.

Onze vlucht naar Rabat vertrekt vanaf Weeze. Terwijl we wachten tot we het vliegtuig mogen instappen, kijk ik naar alle mensen met wie ik straks bijna vier uur in een ruimte zit. Als we in het vliegtuig zitten, valt het me op hoeveel er gepraat wordt. De vlucht heeft iets weg van een familiebezoek. Ook de stewardessen zijn druk in gesprek.

Ik zit tussen een man en een vrouw in. Ze zijn allebei groter dan ik en stralen veel warmte uit, waardoor het  voelt alsof ze me gedurende de vlucht willen omhelzen. Ik duik steeds dieper in mijn boek, waarvan ik niet alle woorden lees omdat ik de man en vrouw steeds dichterbij voel komen. Nadat het vliegtuig opgestegen is, wil de vrouw met me praten. Ze vraagt of ik uit Marokko kom. Ik schud verontschuldigend mijn hoofd waarmee ik het gesprek beëindig. Ze staart uit het raam. Ik lees weer even mijn boek af en toe val ik in slaap. De mensen om mij heen blijven steeds nieuwe gespreksonderwerpen aansnijden, want stil wordt het niet.

Als ik voor de zoveelste keer aan Bas vraag of we er bijna zijn, en de man naast mij nog eens vraagt of ik écht niet aan het gangpad wil zitten zodat ik met Bas kan praten, begint hij een gesprek met me. Het is een gesprek zoals ik die uit verhalen van vrienden die veel reizen, ken: of ik al eerder in Marokko ben geweest, waar ik zelf vandaan kom en of ik op reis ben. Als ik het woord theater laat vallen, pakt de man zijn telefoon en laat me filmpjes zien van een concert waar hij met zijn zoon naartoe is geweest. Daarna laat hij me ook wat familiefoto’s zien. Ik voel de omhelzing. Stiekem vind ik dit heel fijn. De dagen voordat ik naar Marokko ging, was ik zenuwachtig en zelfs een beetje opgefokt. Nu ik naar de foto’s kijk van hoe het is om daar te zijn en te wonen, word ik rustiger en kijk ik uit naar het festival.

Dan landen we eindelijk. De man heet me welkom in Marokko. Daarna verlies ik hem uit het oog.


Maxine in Rabat

We staan bij de geldautomaat in de aankomsthal. We kunnen niet geloven hoe rijk we in Marokko zijn.
Buiten de luchthaven staat een chauffeur op ons te wachten. We moeten snel zijn: de opening van het festival is al begonnen. We rijden langs een lange snelweg. Overal zijn palmbomen. Door de palmen lijkt het warm, maar ook in Marokko is het winter.

We komen aan bij het theater. We kunnen nog de laatste minuten van de openingsceremonie zien. Door de zaal heen staan camera’s opgesteld. We zien cameramannen het publiek filmen. We krijgen zelf regelmatig een camera met wit hard licht in onze gezichten. Het publiek zelf filmt ook en ze maken heel veel foto’s van de voorstelling. Na een aantal minuten is het spektakel afgelopen.

We spreken iemand aan om te vragen waar we nu naar toe moeten. We zeggen dat we uit Nederland komen. Hij begint zelf ook Nederlands te praten. Hebben we zoveel uur gereisd, is de eerste persoon die we tegen komen iemand die dezelfde taal spreekt. Hij heet Gabriel en komt uit Noorwegen maar is net als ik, een mix (half Nederlandse moeder) waardoor hij ook Nederlands spreekt!

Nog verbaasder dan we al waren, stappen we in een busje dat ons naar de volgende plek brengt. We gaan naar de medina. Dat is het oude gedeelte van Rabat, dat uit kleine straatjes bestaat. In het busje zitten we tussen een groep Noren en Spanjaarden. We zijn écht niet meer in ons vertrouwde kikkerlandje.

Wat we toen zagen, is niet in woorden uit te drukken. Dat doe ik dan ook niet.
Hier een filmpje!

Dit is pas de eerste dag. Hoeveel zouden we nog gaan dansen?

De dagen erna dansen en eten we nog meer, maar volgen we ook workshops!
Iedere ochtend hebben we een workshop van een van de docenten afkomstig van de scholen die gepresenteerd worden op het festival. Wij volgen een workshop improvisatie. Hoewel Bas en ik geen acteurs zijn, kunnen we goed mee komen in de opdrachten. De eerste dag zijn we vooral bezig geweest met klank, muziek en het luisteren naar elkaar. De tweede dag maken we scènes met als startpunt en conflict: de culturele verschillen, want zoveel verschillende nationaliteiten krijg je nooit meer bij elkaar. De tweede dag vindt de workshop plaats in een ander gebouw dan het theater, namelijk de toneelschool van Rabat. Of toneelschool.. In de school is er één vleugel voor theater. We komen bij een theaterzaal aan waar de vloer een beetje stuk is en de gordijnen er in lappen bij hangen. Het is genoeg om mee te spelen, maar erg veel is het niet.

Toneel spelen

Hier speel ik een scène met Ayoub. Zijn Engels is niet heel goed, en hij is bang dat ik hem niet versta, daar gaat de scène juist om. Het is interessant om te zien hoe toneelspelen heel anders opgevat kan worden. Het valt op dat de studenten van de toneelschool in Rabat heel groot spelen. Het is bijna klucht-achtig.
Als we de volgende dag op het strand zijn, is het spel heel anders: naturel. Dat komt goed uit want vandaag worden de scènes gefilmd.

De laatste dag van de workshops, valt die van ons uit omdat de docent moet voorbereiden voor de voorstelling van zijn klas. We mochten mee kijken met een andere improvisatie workshop. Hieronder is een kort fragment te zien van een scène waarin we in onze eigen taal spreken, maar elkaar toch begrijpen.

Na deze workshop hebben we nog twee dagen in Rabat. In de middag gaan we met een grote groep naar het strand en leren we elkaar beter kennen. Iets daarvoor gaan we bij de Noren op bezoek. Zij slapen niet in een hotel maar in een kunstenaarshuis. Ik sta op het dak en kijk uit over de tientallen kleine straten (en huizen met verschillende vormen en maten schotels) die samen de medina vormen. Ik kan niet geloven dat ik hier ben met zoveel lieve mensen om me heen. We zijn de hele middag op het strand met z’n allen. Engels is de voertaal maar als dat niet begrepen wordt, zorgen we dat er iemand is die het kan vertalen. Als het vier uur is, lopen we met z’n allen door de medina terug naar het theater.

We zien zoveel voorstellingen. In bijna alle voorstellingen is de tekst leidend. Bij de voorstelling van de Spanjaarden is er bijvoorbeeld alleen Franse boventiteling, dat is best pittig als je beide talen niet spreekt. Gelukkig kon ik van bijna alle voorstellingen het grootste deel meekrijgen. De voorstelling van de toneelschool uit Mexico is een fysieke voorstelling over een stam. Later vertellen ze ons dat ze een manifest hebben geschreven en die vertaald hebben naar de taal van hun verzonnen stam. De voorstelling is een fysiek spektakel waarbij de onderlinge verhoudingen in de stam centraal staan. Als de voorstelling afgelopen is, is er minutenlang applaus en een staande ovatie. Ik  krijg tranen in mijn ogen. Het is een van de mooiste voorstellingen die ik ooit heb gezien en we begrepen allemaal waar het over ging. In de zaal is een warmte te voelen, een verbondenheid. Dat is theater!

Een paar dagen later zien we een voorstelling van een Noorse toneelschool. Dit zijn andere studenten dan bij wie Bas en ik op bezoek gaan. Als Bas en ik de zaal binnenkomen zien we ‘onze’ Noren al zitten: ze hebben tussen hen in plekken voor ons vrij gehouden zodat ze de voorstelling voor ons kunnen vertalen, want er is geen boventiteling. Ik vind dit zo lief, zo ontzettend lief. Ik ben heel blij dat ze het willen vertalen want hoe wel Noors iets weg kan hebben van onze taal is het heel anders. Deze voorstelling is geschreven door derdejaars studenten van de schrijfopleiding van die toneelschool. De mensen naast proberen zoveel als het kan te vertalen maar zelfs zij begrijpen niet waar het over gaat. Ook dat is theater.

De laatste avond gaan we met zoveel mogelijk studenten naar het artiestenhuis waar de Noren verblijven. Bas en ik hebben een verrassing. We zijn de enige die niet hebben opgetreden, daarom hebben we een gedicht geschreven voor de groep dat bestaat uit momenten van de week. We dragen het die avond voor.

Crying in the falling dust

Follow, look, dive, hunt

Your voice

Whispering, whistling, singing or listening

Caught in the rope

Water splashing in your face

Loud thoughts

Giggling behind the curtain

Laughs getting louder

Like riding in circles on a scooter

Laughing, looking, stroking

Cuddle, cuddle, dance more, dance

Dance more

A kiss as sweet as Moroccan tea

You hear a xylophone, a bird, a song

Honey dripping

A bass booming

Lighter faster

Hungry, food smelling

Tasting better

Bright stars

Sharing the dance floor like bread

Follow, look, dive, hunt

Jump, jump

Jump, jump

A burst of joy

Hiermee sluiten we ons avontuur af, en wat was het een mooie. Op naar nieuwe reizen?

Bas en ik

Dit zijn Bas en ik na de prijsuitreiking. De camera’s zijn er weer bij!

 

Reacties (0)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *