sonia-delaunay-prismes-electrique-web
21st Okt

Ode aan een Vrouw

Zijn we in onze samenleving het respect en de liefde voor het vrouwelijke kwijt geraakt? Of is het er nooit geweest? Ik vind dat een lastige vraag om te beantwoorden. Hoe dan ook is het in ieder geval duidelijk dat de positie van de vrouw in de samenleving toe is aan verbetering. Niet door middel van quota’s die stellen dat er meer vrouwen in de top moeten werken. Ook niet doordat iemand als Hillary Clinton laat zien dat een vrouw de positie van machtigste vrouw op de planeet kan bereiken (ik hoop met blinde vrees in mijn hart met alles wat ik heb dat ze het wordt).

Daarom zeg ik: Je mag er zijn. Je bent slim. Je bent aantrekkelijk. Je bent mooi, lief en warm. Je bent goed zoals je bent. Dat mag ook wel eens gezegd worden. Wat mij betreft heb je geen make-up nodig en hoef je je niet aan te passen om in de smaak te vallen. Ok, soms kan je wel een beetje zeuren of ben je een tikkeltje irrationeel. Dat vergeef ik je. Net zoals ik hoop dat je mij mijn typische mannendingetjes zult vergeven. Of is het eigenlijk raar dat er zo’n duidelijke scheiding bestaat tussen het mannelijke en het vrouwelijke in onze wereld. Moeten mannen niet ook hun vrouwelijkheid omarmen?

Dit is niet alleen Ode aan jou, maar ook een oproep. Een oproep om in jezelf te geloven, trots te zijn op je vrouwelijkheid en de kracht die daarin schuilt. En de voorbeelden die ik net gaf hebben daar wat mij betreft niet heel veel mee te maken. Het voelt voor mij vrijwel nooit alsof vrouwen vanwege hun vrouwelijkheid de top bereiken. Veel vaker voelt het als ondanks. Ondanks dat ze vrouw zijn blijken ze in staat om zich (met name) qua gedrag te meten met de mannen in de top. De vrouwen die zich het beste aanpassen aan de verwachtingen van de mannen om ze heen komen ver. Ik kwam er een tijd geleden achter dat vrouwen zich regelmatig dommer voordoen, omdat de man er vaak niet mee om weet te gaan als de vrouw slimmer is. Ik vind dat heel erg. Echt heel erg. Als ik me voorstel dat ik mezelf zou zo moeten beperken kan ik niet anders dan me tot op het bot beledigd voelen. Het is ook gewoon een belediging. Een ontkenning van wie je in alle facetten van je leven bent.

Mannen en vrouwen die hetzelfde gedrag vertonen worden in onze samenleving ook anders beoordeeld op gedrag. Een man is duidelijk en helder? Hij toont leiderschapskwaliteiten! Als een vrouw dat doet? Bazig en aanmatigend. Een man geeft zijn visie? Hij is kritisch en analytisch! En een vrouw? Ze is irrationeel en waarschijnlijk is het die tijd van de maand (denk hierbij smakelijk gelach van mannen in pakken). Dit leidt er op de werkvloer toe dat vrouwen zich aanpassen aan de mannen om hen heen, dat ze listen moeten bedenken om hun bijdrage op de kaart te krijgen. Voor je het weet heeft een man zich jouw idee toegeëigend. Het is toch onvoorstelbaar dat jij, jij als vrouw, dit bedacht hebt.

Een oproep. Misschien wel een wanhoopskreet. We hebben jullie nodig. Ik heb jullie nodig. Duizenden jaren patriarchale samenleving hebben ons veel gebracht in de vorm van vooruitgang op onnoemelijk veel terreinen, desondanks is het tijd voor iets anders. Dit werkt niet meer. Kijk om je heen. De wereld staat in brand. Het kapitalistisch model loopt op zijn laatste benen en probeert krampachtig iedereen uit te knijpen om zichzelf in leven te houden. De natuur (Gaia, niet voor niets een vrouw) vecht met alles wat ze in zich heeft om onze aandacht te trekken. Vluchtelingen van over de hele wereld lopen op tegen hekken en muren van ijskoud en puur rationalisme en effectbejag. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de slechte positie van vrouwen, minderheden en kinderen als het gaat om onderwijs, gezondheidszorg en arbeid over de hele wereld. Zelfs basale dingen als eten en onderdak zijn voor het merendeel van de wereldbevolking een dagelijkse zorg.

Het is tijd voor revolutie. Niet een revolutie van de armen tegen de rijken of de allochtonen tegen de autochtonen. Vrouwen over de hele wereld moeten zich realiseren dat ze kracht hebben, dat ze sterk zijn, dat ze samen machtig kunnen zijn. Misschien kunnen zij, door de balans tussen het vrouwelijke en het mannelijke in ere te herstellen (of in te stellen, het is maar hoe je het bekijkt) het naderende onheil afwenden. Het is vanaf de geboorte van de mensheid hun recht en het wordt wat mij betreft tijd dat ze dat recht opeisen. Ergens klopt voor mij de gedachte dat mannen zich aan moeten passen namelijk niet (niet dat dat niet zo is), maar als het een gift van ons is dan spreekt daar alsnog een zekere vorm van neerbuigendheid uit, alsof wij, goed en geweldig als wij zijn het in ons hart hebben kunnen vinden om jullie dit te gunnen. En ok, we doen het ergens ook voor onszelf.

Misschien, heel misschien, wordt de wereld dankzij jullie een betere plek. Voor jou, voor mij, voor iedereen. Als je ervan durft te dromen kan het zo maar gebeuren.

Ik hou van je.
Ik geloof in je.

Reacties (2)
  • Beste Ivo,

    Ik las je rubriek, “Ode aan een Vrouw”, en denk dat ondanks je poging tot feminisme, je de plank volledig hebt misgeslagen. In je roep tot het doorbreken van genderrollen komt een zeer seksistische toon naar boven en lijk je het idee te hebben dat ‘vrouwen’ de mening van een man nodig hebben om te weten wat zij, als onnozele wezens, moeten doen.

    Je begint met de vraag of in onze samenleving het ‘respect en de liefde voor het vrouwelijke’ kwijt is geraakt. Wat bedoel je met liefde en respect in deze context? Persoonlijk lopen de rillingen al door mijn lijf bij het lezen van die zin, voornamelijk omdat je door je gehele stuk een infantiliserende toon richting vrouwen hanteert. Je eigent jezelf een vaderrol toe. Ik heb al een vader – en die heeft ook niets te zeggen over mijn leven.

    Ondanks je ‘respect en liefde’ voor vrouwen, generaliseer je er wel op los. Elk van hen ‘zeurt’, en ze zijn allemaal een ‘tikkeltje irrationeel’. Maar dat ‘vergeef’ je ze. Wat fijn! Daar zaten alle vrouwen al hun hele leven op te wachten: jouw vergiffenis en toestemming om henzelf te zijn.

    Het feit dat je lijkt te denken dat jouw mening over een vrouw haar enigszins zou beïnvloeden, is in zichzelf al zeer neerbuigend. Dat ze jouw goedkeuring nodig hebben om zichzelf te mogen zijn, dat ze make-up dragen alleen omdat een man nooit heeft gezegd dat het niet nodig is – terwijl ze dit prima voor zichzelf kan doen. Een vrouw is niet constant bezig om aantrekkelijk te zijn voor mannen, of ‘in de smaak te vallen’.

    Als ik je enigszins begrijp, probeer je het stigma rond ‘vrouwelijkheid’ weg te halen. Mensen zouden inderdaad geen gender-etiketten op eigenschappen en hobby’s moeten plakken, maar ondanks je poging tot het doorbreken hiervan, doe je dit zelf eigenlijk bij elke stap van je verhaal.

    Moeten wij als samenleving niet samenwerken om deze patronen te doorbreken, in plaats van deze taak bij enkel vrouwen neer te leggen.

    Vrouwen moeten realiseren dat ze kracht hebben volgens jou. Je lijkt echter jouw neerbuigende houding richting vrouwen op hen te projecteren – jij ziet ze als onzeker, en daarom ‘zijn’ ze dat. Ik zou me schamen als ik mensen zou zien zoals jij dat doet.

    Leuk dat je vrouwen wil ondersteunen, maar deze ondersteuning zoek ik als vrouw in ieder geval niet. Misschien moet je minder tijd besteden aan voor ze spreken, en meer tijd aan het werkelijk luisteren naar vrouwen. Ik spreek echter niet voor alle vrouwen, en dat zou jij ook niet moeten doen. Wellicht is het een betere gang van zaken om mannen op hun gedrag aanspreken, in plaats van vrouwen. Een “Ode aan de Man” wellicht?

    Groet,

    Een vrouw.

  • Ivo,

    Ook dit stuk wat je geschreven hebt heb ik weer met plezier gelezen. Helemaal met je eens ben ik het niet, hoewel ik me afvraag of ik niet ook dingen mis 😉

    Ik weet dat er groepen, werksituaties en culturen (of voornamelijk strenge afsplitsingen daarvan), zijn waarin vrouwen niet veel te vertellen hebben. Dat vind ik onrechtvaardig. Maar hoe vaak is dit eigenlijk het geval? En worden mannen niet ook regelmatig benadeeld, maar horen we daar gewoon niet veel minder vaak over? Om maar een voorbeeld te noemen: mannen worden makkelijker gewantrouwd als ze bijvoorbeeld met jonge kinderen werken. Er worden meer relaties uitgelicht waarin de man gewelddadig is dan relaties waarin de vrouw dat is.
    Wellicht zijn vrouwen dan ook minder vaak gewelddadig, hoewel vrouwen denk ik op vele andere manieren hun partner kunnen terroriseren. Mannen lijden op dat gebied meer in stilte, vermoed ik.

    Om nu even in te gaan op de verschillen tussen mannen en vrouwen: zijn die juist niet (grootdeels) ook heel mooi? Zelfs haantjes gedrag kan ik persoonlijk soms wel waarderen…zolang dat subtiel en in evenwicht is, anders ren ik heel hard weg. Ik ben blij dat mijn vriend niet in alle punten zo kwetsbaar is als ik. Er zou anders nergens wat van terecht komen. Hij is meer ingetogen en ik gooi alles eruit. En dat is oké.

    Is de manier waarop mannen tegen vrouwen aankijken niet gewoon puur intelligentie en beschaving? Aan je vriendin vragen of ze een rotdag heeft gehad, in plaats van suggereren dat ze wel ongesteld zal zijn.

    Ik denk dat mannen die laatdunkend tegenover vrouwen zijn dat doen omdat hun geloof ze dat vertelt te doen, omdat ze onbeschoft zijn of gewoon psychopatisch. Die mannen zullen nooit veranderen. Ze zullen nooit jouw stuk lezen en zich nooit afvragen wat er omgaat in een vrouw (of in sommige gevallen: wat er omgaat in wie dan ook).
    En wat betreft vluchtelingen: hebben mannen en vrouwen daar niet evenredig veel harde en koude ideeën over?

    Tot mijn spijt vereenvoudig ik het stuk dat jij geschreven hebt: ik denk dat veel beschaafde mannen vrouwen als hun gelijke zien. En de mannen die dat niet zo zien: we kunnen sommige culturen niet veranderen, asocialen worden niet ineens minder asociaal en een psychopaat ‘geneest’ ook nooit. Het hangt (zo zie ik dat) puur af van een stukje beschaving. Het treurige daarbij is dat veel mensen die dat ontberen er ook niet voor openstaan.

    Het enige wat ik, man of vrouw, aan iedereen mee zou willen geven, is dat je je zou moeten omringen door mensen die goed voor je zijn.
    Ik weet dat ik spreek vanuit een bevoorrechte positie: ik heb thuis meegekregen dat ik er mag zijn, ik heb een lieve vriend van wie de vrienden ook sympathiek zijn en ik heb een fijne broer en vader.
    Daarom bekijk ik het van de zonnige kant, wellicht.

    En toch, ik zie jouw punt niet helemaal. Ik zou juist ‘ode aan een man’ kunnen schrijven, denk ik

    Ik ben benieuwd naar volgende verhalen of odes van je.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *